ویژگی‌های کلر

ویژگی‌های کلر

۱۳۹۲/۱۰/۰۵

ویژگی‌های کلر

 

    - اصطلاحت علمی

    کلر

عنصر شیمیایی در هر حالت یا وضعیتی که در شرایط مورد بررسی وجود داشته باشد با علامت اختصاری کلر CL بوده، عدد اتمی آن 17 و جرم اتمی ان 453/35 می‌باشد. کلر تقریباً همیشه به صورت یک مولکول با دو اتم کلر پیوند داده با هم به شکل CL وجود دارد. وزن مولکولی آن 906/70 می‌باشد.

مایع کلر

عنصر کلر، در حالت مایع کلر گازی و یا مایع با محتوای آب حل شده در خود انحلال‌پذیری آب در کلر با دما تغییر می‌یابد و {اصطلاح "کلر مایع" گاهی اوقات به اشتباه برای توصیف محلول هیپوکلریت استفاده می‌شود. این مورد استفاده‌ای نابجا از اصطلاح بوده و موسسه‌ی کلر استفاده از آن منبع می‌کند.}

گاز کلر

عنصر کلر در حالت گازی

کلر مرطوب

کلر مایع یا گاز که محتوای آب آن بیش از مقداری باشد که در محلول حل شود، کلر مرطوب نیست تنها بخاطر اینکه در حالت مایع قرار دارد به آن کلر مرطوب می‌گویند.

کلر نمناک یا تر

مترادف با کلر مرطوب

گاز کلر اشباع‌شده

گاز کلر در شرایطی که گرفتن کمی گرما و یا کاهش در فشار، موجب تبخیر مقداری از آن به گاز خواهد شد. {این اصطلاح نباید با کلر مرطوب و یا نمناک اشتباه گرفته شود.}

محلول کلر (آب کلر)

یک محلول کلر در آب می‌باشد. {اصطلاحات "محلول کلر" گاهی اوقات به اشتباه برای توصیف محلول هیپوکلریت استفاده می‌شود. این مورد استفاده‌ای نابجا از اصطلاح بوده و موسسه کلر استفاده از آن را منع می‌کند.}

مایع سفیدکننده

محلولی از هیپوکلریت، معمولاً سدیم کلریت، می‌باشد. این اصطلاح ترجیحاً باید به جای "کلر مایع" در توصیف یک محصول هیپوکلریتی مایع استفاده شود.

کپسول (سیلندر)

در این متن، یک محفظه مقاوم در برابر فشار است که با در نظر گرفتن نظام نامه‌ای اجرایی جهت حمل و نقل کلر مجاز شناخته شده است. {مخزن} به خطوط لوله‌کشی یا تانک‌های ذخیره ساکن اطلاق نمی‌شود، مخازن برای جا به جایی یا ذخیره کلر طراحی شده‌اند. مخازن معمول کلر به سیلندرهای 50 یا 65 کیلوگرمی و مخازن تنی تقسیم می‌شوند. کلمه "مخزن" هر دو نوع آن را دربر می‌گیرد.

چگالی پر شده (filing Density)

با توجه به قوانین DOT، وزن کلری که در یک مخزن پر می‌شود نباید از 12% وزن آبی که مخزن می‌تواند در دمای F60 (C 6/15) نگه دارد، تجاوز کند.

سدیم هیدروکسید

معمولاً محصول همزمان تولید کلر، تولید شده به صورت محلول، در هنگام تجزیه الکترولیتی محلول سدیم کلرید می‌باشد. سدیم هیدروکسید غالباً سود سوزآور خوانده می‌شود.

پتاسیم هیدروکسید

معمولاً محصول همزمان تولید کلر، تولید شده به صورت محلول، در هنگام تجزیه الکترولیتی محلول نمک پتاسیم کلرید می‌باشد. پتاسیم هیدروکسید غالباً پتاس سوزآور خوانده می‌شود.

- ویژگی‌های فیزیکی

نام: کلر (CHORNE)

فرمول شیمیایی: CL

نقطه‌ی ذوب: -110C

نقطه‌ی جوش: -34C

میزان انحلال در 100 گرم آب 0.7 گرم در 20C

چگالی نسبت به هوا :  0C گرم بر سانتي متر مكعب در 1/467

جرم مولکولی: 70/914

رنگ: رنگ زرد مایل به سبز در حالت گازی و رنگ شفاف کهربایی در حالت مایع

بو: دارای بوی تند و محرک و سوزش‌آور

آستانه‌ی تشخیص بو: بین Pmm 2/0 02/0 برای افراد

- ویژگی‌های شیمیایی

پایداری: پایدار بوده و تجزیه ناپذیر است.

واکنش‌پذیری: با بسیاری از مواد آلی (شامل تمام انواع سوخت‌ها، تینرها و ...) آمونیاک و ذرات ریزشده‌ی فلزی به شدت واکنش نشان می‌دهد.

در برخی موارد محصول واکنش خود می‌تواند ماده‌ی جدیدی باشد.

مرطوب شدن کلر مایع یا گاز خواص خورندگی آن را به شدت می‌افزایند.

سرعت  و قدرت واکنش: شدید

فولاد در دمای معمولی در مقابل کلر بوده و مخازن کلر از آن ساخته می‌شوند اما در دماهای بالا فولاد با کلر وارد واکنش می‌شود.

- واکنش شیمیایی

عنصر کلر دارای واکنش‌دهی بسیار قوی بوده و با بسیاری از مواد آلی و معدنی واکنش می‌دهد که معمولاً همواره با آزادسازی گرما نیز هست. کلر همچنین قادر است بسته به دمای محیط با فلزات مختلف نیز واکنش دهد به طوری که کلر خشک در دمای معمولی واکنش شدیداً گرمازایی با فلز تیتانیوم دارد. کربن استیل نیز در دمای c 251 با وجود کلر مشتعل می‌گردد.

- واکنش خوردگی استیل

در دمای معمولی کلر خشک به شکل مایع یا گاز روی فولاد ایجاد خوردگی نمی‌نماید. اما کلر مرطوب به دلیل ایجاد هیدروکلریک اسید و هیپوکلریک اسید بسیار خورنده است از این رو جلوگیری از ورود آب به خط لوله و مخزن کلر، حتی در حد رطوبت هوا الزامی است.- انبساط حجمی

 

 

همانگونه که واقفید حجم کلر مایع با افزایش دما با شیبی زیاد افزوده می‌شود که این باعث افزایش شدید فشار وارد بر تجهیزاتی می‌گردد، از این رو به منظور جلوگیری از تجدید فشار به تجهیزات لازم است از دستگاه Pereser Recluser valve (PRV)  (فشارشکن گاز کلر) استفاده کرد. لذا بدین منظور به توضیحات ذیل توجه فرمایید.

 

-روغن‌ها و گريس ها

عنصر کلر و دیگر گندزداهای گروه کلر نظیر پودر (OCl)ca و محلول Naocl قادر به انجام واکنش با تعدادی از مواد آلی از قبیل روغن‌ها و گریس‌ها می‌باشد که می‌توانند از تجهیزاتی نظیر کمپرسورهای هوا، انواع پمپ‌ها یا دستمال‌های آلوده به روغن باقی‌مانده از تعمیرات ناشی شوند.

- نسبت بالای حجم گاز نسبت به حالت مایع

هر سانتی متر مکعب کلر مایع در اثر تبخیر به 460 سانتی‌متر مکعب گاز کلر تبدیل می‌شود.

بنابراین همیشه توجه داشته باشید زمانی که کپسول گاز کلر از محلی به محل دیگر انتقال می‌یابد حتماً زمان ماندگاری را جهت ته‌نشینی کلر مایع (حداقل 12 ساعت) درنظر بگیرید.

- فشار بخار

فشار بخار کلر مایع با افزایش دما افزوده می‌شود که این نیز نشانگر حساسیت کنترل دمای محیط به منظور جلوگیری از نشت می‌باشد. از این رو هیچ‌گاه هیترهای حرارتی را به کپسول نزدیک نمی‌کنیم زیرا قسمتی از کپسول باعث کپسول باعث کاهش ضخامت همان قسمت و بروز مشکلات می‌گردد.

     منبع : مباني و سيستم هاي گندزدايي ( تدوين :  مهندس مهران نيك زاد )

 



دیدگاه خود را بیان کنید
سایت ما را چگونه ارزیابی می کنید؟